ສຶກສາຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາຍຈ່າຍລັດຖະບານ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟີ້ ໃນ ສປປ ລາວ

The relationship between Government Expenditure and Inflation in Lao PDR

Abstract

ການສຶກສາໃນຄັ້ງນີ້ແມ່ນມີຈຸດປະສົງ ເພື່ອສຶຶກສາເຖິງຄວາມສຳ ພັນລະຫວ່າງອັດຕາເງິນເຟີ້ຂອງ ສປປ ລາວ ຕໍ່ກັບລາຍຈ່າຍຂອງລັດ ຖະບານ ສປປ ລາວ ໂດຍການສຶກສາໄດ້ນໍາໃຊ້ຂໍ້ມູນທຸຕິຍະພູມເປັນຂໍ້ມູນລາຍປີ ນັບແຕ່ປີ 1990 ຫາ ປີ 2022 ລວມມີ 3 ຕົວປ່ຽນໄດ້ແກ່: ອັດຕາເງິນເຟີ້, ລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ ແລະ ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນການ.

ສຶກສາໃນຄັ້ງນີ້ແມ່ນໄດ້ນໍາໃຊ້ການສຶກສາແບບອະນຸກົມເວລາ ໃນການທົດສອບຄວາມສໍາພັນລະຫວ່າງຕົວປ່ຽນຕາມ ແລະ ຕົວປ່ຽນອິດສະຫຼະ ເຊິ່ງນໍາໃຊ້ເຄື່ອງມືທາງເສດຖາມິຕິທີ່ເອີ້້ນວ່າ Vector Autoregression Model (VAR) ແລະ ວິເຄາະຂໍ້ມູນດ້ວຍໂປຼແກຼມ Eview 12. ຜົນການວິເຄາະຈາກສົມຜົນເສດຖາມິຕິ VAR ພົບວ່າ ໃນສົມຜົນອັດຕາເງິນເຟີ້ ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນໃນ 1 ປີກ່ອນໜ້າຈະສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ອັດຕາເງິນເຟີ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນ 1 ປີຖັດໄປດ້ວຍລະດັບຄວາມສໍາຄັນ 10%. ໃນສົມຜົນລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ ເມື່ອອັດຕາການປ່ຽນແປງຂອງລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ, ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟີ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນ 1 ປີກ່ອນໜ້າເປັນຜົນເຮັດໃຫ້ ອັດຕາເງິນເຟີ້ໃນ 1 ປີຖັດໄປເພີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍລະດັບຄວາມສໍາຄັນທາງສະຖິຕິ 1%, 5% ແລະ 10% ຕາມລໍາດັບ. ສ່ວນການວິເຄາະ Impulse Response Function ພົບວ່າການປ່ຽນແປງຢ່າງກະທັນຫັນໃນອະດີດຂອງອັດຕາເງິນເຟີ້, ລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ ແລະ ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນ ທີ່ມີໄລຍະສຳຄັນຈະມີການປັບຕົວເຂົ້າສູ່ດຸນຍະພາບຫຼັງຈາກ 5 ປີຂຶ້ນໄປ. ຜົນຂອງການທົບສອບການພົວພັນທີ່ເປັນເຫດເປັນຜົນຕໍ່ກັນ (Granger Causality Test) ຈາກຜົນການທົດສອບພົບວ່າ ລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານບໍ່ໄດ້ເປັນສາເຫດຕໍ່ອັດຕາເງິນເຟີ້ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ອັດຕາເງິນເຟີ້ແມ່ນເປັນສາເຫດຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ, ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນບໍ່ໄດ້ເປັນສາເຫດຕໍ່ອັດຕາເງິນເຟີ້ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ອັດຕາເງິນເຟີ້ກໍ່ບໍ່ໄດ້ເປັນສາເຫດຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນເຊັ່ນດຽວກັນ ແລະ ລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນບໍ່ໄດ້ເປັນສາເຫດຕໍ່ລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ລາຍຈ່າຍດ້ານການບໍລິຫານກໍ່ບໍ່ໄດ້ເປັນສາເຫດຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງລາຍຈ່າຍດ້ານການລົງທຶນເຊັ່ນດຽວກັນ.